De Staat van het Onderwijs 2026: docenten schieten tekort in differentiëren — maar het is niet hun schuld

Op 15 april publiceerde de Onderwijsinspectie de Staat van het Onderwijs 2026. Een van de opvallendste conclusies: docenten krijgen structureel een onvoldoende op het aanpassen van lessen aan de verschillen tussen leerlingen. Geen stimulerend leerklimaat, weinig ruimte voor maatwerk.

Harde conclusie. Maar ook een oneerlijke.

Wat het rapport eigenlijk zegt

Achter die onvoldoende zit een veel simpeler probleem: docenten weten te weinig van hun leerlingen. Niet omdat ze niet willen differentiëren — de meeste docenten willen niets liever — maar omdat ze geen goed beeld hebben van wie er eigenlijk in hun klas zit.

Wie is een doener, en wie denkt liever eerst na? Wie werkt beter samen, en wie blokkeert juist bij groepsopdrachten? Wie heeft een groeimindset, en wie gelooft diep van binnen dat hij 'gewoon niet goed is in dit vak'?

Zonder dat inzicht is differentiëren gissen.

Het probleem is geen gebrek aan inzet — het is een gebrek aan tools

Een DISC-profiel of Big Five-resultaat vertelt je in vijf minuten meer over een leerling dan een half semester observeren. Niet omdat tests de waarheid zijn, maar omdat ze een gemeenschappelijke taal geven. Iets om op terug te vallen in een gesprek, in een les, in een coachingsgesprek.

Het probleem was altijd: zulke testen zijn er wel, maar wat doe je er dan mee? Je kunt moeilijk van elke docent verwachten dat die zelf een lessenserie bouwt rondom DISC of Kolb. Daar is geen tijd voor.

Tests + kant-en-klare lessen: zo sluit de cirkel

Dat is precies de reden waarom ClassPilot bestaat.

Leerlingen doen gratis een test — DISC, Big Five, Kolb, Mindset, Executieve Functies — en downloaden hun rapport direct als PDF. Geen data opgeslagen, geen account aanmaken, geen gedoe met AVG.

Jij als docent of SLB-er opent dezelfde dag de lessenserie. Een complete lessenserie: presentaties klaar voor het smartboard, werkbladen, sprekersaantekeningen, differentiatieopdrachten. Alles wat je nodig hebt om die testresultaten om te zetten in een echte les. Geen voorbereiding van uren. Gewoon openen en gaan.

Differentiëren begint met kennen

De Staat van het Onderwijs vraagt om meer maatwerk. Wij denken dat maatwerk begint bij zelfkennis — bij de leerling én bij jou als docent.

Wil je dit schooljaar nog de slag maken?